RSS Nasze Miasto Racibórz

Przedsiębiorczy samorząd

Felietony

W sprawie Odry jesteśmy nadal aktywni

ID-1003116Niniejszym informujemy, że RSS Nasze Miasto, odpowiadając na apel Pełnomocnika Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle ds. rzeki Odry p. Gabrieli Tomik wzięło udział w konsultacjach społecznych Dokumentu Implementacyjnego do Strategii Rozwoju Transportu do 2020 r. wysyłając wniosek, w którym mowa jest m. in. o konieczności użeglownienia Odry na jej całym polskim odcinku. Celem wniosku jest przypomnienie rządowi RP i jego administracji o zapomnianej przez niego Odrze i jej ogromnym możliwościom dla gospodarki naszego regionu oraz kraju. RSS Nasze Miasto, od samego początku śledzi i wspiera wszelkie działania mające na celu wykorzystanie gospodarczego i turystycznego potencjału Odry, a w konsekwencji powstanie kanału Odra – Dunaj, który daje szansę swoistego „skoku cywilizacyjnego” ziemi raciborskiej i jej mieszkańcom. Konsultantem RSS Nasze Miasto w sprawach Odry jest Kapitan Żeglugi Wielkiej i Śródlądowej - Paweł Macha, pochodzący z Kuźni Raciborskiej.  

Uwagi i wnioski do Projektu Dokumentu Implementacyjnego mające wpływ na środowisko, na ludzi i na dobra materialne oraz zrównoważony rozwój regionów Zachodniej Polski.

Opis uwagi-wniosku:

  1. Zgłoszone na liście 7.3.4 Projekty śródlądowe dla Odrzańskiej Drogi Wodnej (ODW) nie pozwolą osiągnąć właściwego efektu systemowego dla:

- rozwiązań bezpieczeństwa hydrologicznego (susza, powódź),

- efektu środowiskowego (bilans wodny, ochrona zasobów, niska emisyjność CO2, biała energia)

oraz efektu gospodarczego (żegluga śródlądowa, ożywienie gospodarcze w rejonie drogi wodnej).

  1. Brak programu użeglugowienia Odrzańskiej Drogi Wodnej na całym jej odcinku w klasie minimum IV od granicy z Czechami do portu Szczecin (Szczeciński Węzeł Wodny),

  1. Całkowite pominięcie w zapisach DI SRT odcinka ODW od południowej granicy państwa do Kędzierzyna-Koźla, mogącego utworzyć tzw. Śląski Węzeł Wodny z istniejącym Kanałem Gliwickim, projektowanym Kanałem Śląskim i połączeniem wodnym Odra-Dunaj(odcinek polski).

  1. Planowana „modernizacja do klasy III” stopni wodnych na odcinku Odry skanalizowanej zawarta w Projekcie DI SRT (jazy i śluzy), pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi dzisiaj przepisami tj. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 maja 2002r.w sprawie klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych w Polsce. Należy zastosować obowiązujące przepisy i zrewidować plan robót modernizacyjnych w obszarze Odry skanalizowanej do klasy IV.

  1. Odcinek Odry swobodnie płynącej (od Brzegu Dolnego do ujścia Nysy Łużyckiej) oraz Odry granicznej został potraktowany wybiórczo deklasyfikując tym samym wszystkie efekty gospodarcze systemu całej ODW.

  1. Rozwiązać problem „wąskiego gardła” Szczecińskiego Węzła Wodnego - most kolejowy Podjuchy.

Uzasadnienie:

Ad.1.

Ramowa Dyrektywa Wodna kładzie nacisk na wielopłaszczyznową racjonalną gospodarkę zasobami wód w dorzeczu Odry. Daje również możliwość łączenia uzasadnionych celów społecznych. Takimi są z pewnością: bezpieczeństwo powodziowe oraz transport wodny, które znakomicie ze sobą współdziałają. Racjonalna gospodarka zasobami, przejmowanie wody podczas wezbrań i magazynowanie jej na wypadek suszy, połączone z alimentacją na potrzeby żeglugowe stanowią o bezpieczeństwie hydrologicznym oraz efektywności gospodarki regionów położonych nad Odrą (stabilne warunki wodno-gruntowe dla rolnictwa i leśnictwa, wytwarzanie energii elektrycznej, rozwój przemysłu ciężkiego, hutniczego, stoczniowego, samochodowego, chemicznego, rozwój szkolnictwa zawodowego w zakresie obsługi logistycznej transportu wodnego, mała i średnia przedsiębiorczość powiązana rynkiem usług z transportem wodnym i wymienionym przemysłem oraz hodowla ryb, turystyka i rekreacja na wodzie i wokół rzeki). Korzystny wpływ transportu wodnego śródlądowego na obniżenie emisji CO2 poprzez przeniesienie towarów na transport wodny. Transport drogowy jest obciążony znacznie większym zużyciem paliwa w przeliczeniu na 1 tonę ładunku. Tabor wodny gwarantuje efektywny transport produktów ponadgabarytowych, ciężkich, hutniczych, budowlanych, samochodowych, itd. Transport wodny śródlądowy odciąży drogi kołowe, uczyni je bezpieczniejszymi i uzupełni ofertę korytarza transportowego kolei i dróg kołowych na potrzeby zwiększonych przepływów towarowych przez korytarz Bałtyk-Adriatyk (odnoga osią ODW w kierunku portów Szczecin-Świnoujście). Takie rozwiązanie automatycznie powiększy wskaźnik bezpieczeństwa hydrologicznego w obszarach oddziaływania drogi wodnej. Systemowe podejście do rozwiązań programowych dla ODW pozwoli na wygenerowanie rynku pracy dla mieszkańców coraz biedniejszych regionów nadodrzańskich i zapobiegnie odpływowi młodych ludzi z zagrożonych obszarów nadodrzańskich.

Opolszczyzna i Lubuskie odnotowują największy wskaźnik ubytku mieszkańców w skali roku w ostatnim czasie. Co powoduje brak nadziei i rosnącą falę frustracji, szczególnie wśród młodego pokolenia w rejonach, które w ubiegłym stuleciu przeżywały rozkwit i wzrost demograficzny (na bazie dobrze prosperującego transportu kołowego, kolejowego i wodnego w osi północ-południe).

Ad.2.

Brak spójności zapisów o zamiarze osiągnięcia celów zapisanych w części opisowej DI SRT „ uzyskanie klasy III a docelowo drogi międzynarodowej (klasa IV)” z faktycznymi zakresami remontów stopni wodnych na Odrze skanalizowanej bez podniesienia parametrów urządzenia do klasy docelowej.

Rozproszenie środków finansowych na inwestycje punktowe na pozostałe drogi wodne w kraju wydaje się być w sprzeczności z dobrze pojętą gospodarnością i wyznaczeniem efektu gospodarczego jakim jest transport wodny na ODW. Odrzańska Droga Wodna stanowi ponad 700-kilometrowy odcinek istniejącej drogi wodnej. Ze swoim potencjałem stanowi znakomite uzupełnienie a nawet wykreowanie nowego modelu strategii transportowej dla potrzeb przemysłu, portów i centrów logistycznych. Niestety ostatnie dziesięciolecia tworzą obraz „odwracania się” od rzeki i zaniedbanie stanu jej utrzymania, co stało się przyczyną obniżenia jej walorów użytkowych i frustracji społecznej.

Dotykają nas sygnały z południowej części Europy, w tym szczególnie ze strony Czeskiej Republiki o potrzebie przystąpienia do wspólnych działań systemowych. Celami takich działań są wspólne prace w obszarze studiów wykonalności projektów transportowych i działania logistyczne w obszarze transportu transkontynentalnego, generowanie rynku pracy, kreowanie potrzeb.

Ad.3.

Otwierająca się perspektywa połączenia Górnej Wisły (Małopolski) z Górną Odrą (Śląsk) wykreuje tzw,Śląski Węzeł Wodny, który w okolicach Kędzierzyna-Koźla poszerzy dzisiejsze „wąskie gardło” transportowe o transport wodny na miarę XXI wieku. Projektowany Kanał Śląski za pośrednictwem Odrzańskiej Drogi Wodnej włączy Drogę Wodną Górnej Wisły (od Krakowa) do europejskiego systemu sieci dróg wodnych. Planowany przebieg Kanału Śląskiego podobnie jak Kanału Odra-Dunaj (odcinek polski) wg informacji RZGW Kraków jest przewidziany w aktualnej Koncepcji Zagospodarowania Przestrzennego Kraju 2030. Dziwi zatem realizacja zbiornika Racibórz w funkcji „suchej” i odkładanie na przyszłą perspektywę (2030) wodnego połączenia międzynarodowego przebiegającego przez „mokry” zbiornik Racibórz.

Ad.4.

Użyte w Projekcie DI SRT wobec projektów ODW określenie- „modernizacja” istniejących budowli wodnych do klasy III jest naruszeniem aktów prawnych i dyscypliny finansowej państwa ponieważ obowiązujące w Polsce Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 maja 2002r.w sprawie klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych w Polsce wyraźnie akcentuje obowiązek modernizacji obiektu o co najmniej jedną klasę wyżej, odnosząc się do warunków eksploatacyjnych. Skanalizowana Odra posiada głębokości wymagane dla klasy IV drogi wodnej, O klasie drogi wodnej na stopniu wodnym decyduje najczęściej szerokość głowicy śluzy ponieważ komory posiadają najczęściej wymaganą szerokość na tym odcinku ODW. Prowadzone w kończącej się perspektywie 2007-2013 remonty obiektów hydrotechnicznych na ODW najczęściej wymieniają głowice na nowe z nowymi mechanizmami napędowymi bez poszerzenia ich do wymaganych dla wyższej klasy parametrów. Każdy wydatek inwestycyjny wymaga racjonalnego uzasadnienia celowości. Taka gospodarka finansami publicznymi a co gorsze pochodzącymi z zewnętrznego dofinansowania UE budzi zastrzeżenia wielu środowisk oczekujących racjonalnego inwestowania na rzecz poprawy jakości dróg wodnych.

Ad.5.

Taka jest zdolność transportowa drogi jaki jest najsłabszy parametr punktowy w systemie. Tymczasem „najsłabszy” odcinek Odry swobodnie płynącej, który wymaga docelowo na odbudowę zabudowy regulacyjnej uruchomienia prawie 2 mld zł, zamiast pierwotnie zabezpieczonej w DI SRT z września 2013r. kwoty 509 mln zł został zdyskwalifikowany do absurdalnego zakresu rzeczowego i kwoty 95 mln zł. Taka alokacja środków finansowych dla projektów ODW dyskwalifikuje cały program gdyż nie pozwoli on uzyskać jakiegokolwiek efektu gospodarczego drogi wodnej w wymaganej perspektywie 2014-2020, ujmując w planie zaledwie 5% potrzeb.

Niezrozumiałe są również przyczyny wykreślenia z Projektu DI SRT budowy stopnia wodnego Lubiąż, nieodzownego w systemie przyszłej kanalizacji ODW (stopniowania), który jest ściśle powiązany z poprzedzającym go stopniem Malczyce. Oczywistym jest że działania takie nie tylko pozostają w sprzeczności ekonomicznej ale gwałcą zależności hydrologiczne cieku wodnego. Czego dowodem są interwały czasowe w postaci 60 lat.

Wybiórcze (punktowe) naprawy umocnień brzegowych przewidziane w DI są dowodem na brak oglądu potrzeb w zakresie racjonalnej gospodarki wodnej. Ma to ścisły związek z bezpieczeństwem hydrologicznym jak również występuje znaczące ograniczenie warunków środowiskowych-ichtiofauna (brak miejsc bytowania ryb).

Administracja wodna zlokalizowana w resorcie środowiska nie tylko nie realizuje swoich obowiązków w zakresie utrzymania dróg wodnych ale występują w jej działaniach kroki destrukcyjne. Przykład stanowi stanowisko RZGW Gliwice które już 5-krotnie zwracało się do Prezesa KZGW (ostatni wniosek w tej sprawie złożono 12 grudnia 2013r) o wykreślenie istniejącej drogi wodnej klasy I a relacji Koźle-Racibórz Gospodarz który nie posiada wizji rozwoju własnych zasobów ani planu zarządzania nim nie powinien dłużej posiadać takich kompetencji.

Ad.6.

Wąskie gardło” Szczecińskiego Węzła Wodnego stanowią 4 mosty zwodzone na Odrze Zachodniej, Parnicy i Regalicy. Trzy pierwsze stanowią ważny element komunikacyjny miasta Szczecin. Rozwiązaniem problemu z punktu widzenia żeglugi śródlądowej jest wybudowanie wysokowodnego mostu na rzece Regalicy bądź też wybudowanie nowego kanału łączącego Odrę Zachodnią z Regalicą (Wyspa Pucka), omijającego niski most kolejowy w Podjuchach. Rozwiązanie jest możliwe jednak bardzo drogie.

Co może rozwiązać zgłaszane problemy?

Proponuję rozwiązanie systemowe wszystkich zgłoszonych wniosków i uwag (1-5) do Projektu DI SRT

  1. Przygotować Wieloletni Plan Inwestycyjny dla Projektu „Odrzańska Droga Wodna w sieci bazowej TEN-T” w którym należy wdrożyć działania modernizacyjne zdefiniowane w § 7 Rozporządzenia RM z 7 maja 2002r w sprawie klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych.(Plan powinien obejmować drogę wodną od polsko-czeskiej granicy państwa, do portu w Świnoujściu wraz z odnogami: Budową Kanału Śląskiego, Modernizacją Kanału Gliwickiego)

    • W działaniach planistycznych przyjąć rozwiązania budowy zbiorników wielozadaniowych

    • Zmienić w trakcie realizacji funkcję zbiornika suchego Racibórz Dolny na wielozadaniowy (otwarcie możliwości alimentacji wody dla ODW w okresach niżówkowych, stworzenie warunków uprawiania żeglugi śródlądowej od granicy państwa na długości zbiornika Racibórz Dolny).

    • Wprowadzić do DI SRT działania planistyczne „Dokończenia Budowy Kanału Odra-Dunaj (wykorzystując odcinek ok.6 km Kanału Kędzierzyńskiego w kierunku Kędzierzyn-Koźle -Ostrawa) wraz z działaniami planistycznymi projektu Budowy Kanału Śląskiego.

    • Pilnie dokończyć budowę stopnia wodnego w Malczycach (realizowanego w ramach innego programu finansowania)

    • Wprowadzić do Projektu DI SRT projekt budowy stopnia wodnego w Lubiążu

    • Istniejący odcinek Odry skanalizowanej (Koźle-Brzeg Dolny) poddać działaniom modernizacyjnym drogi wodnej do klasy minimum IV, zgodnie z przywołanym Rozporządzeniem w pkt.1)

    • Powiązać współpracę administracji wodnej (RZGW) w ramach dorzecza Odry

    • Ustalić na podstawie inwentaryzacji stanu Odry swobodnie płynącej faktyczny zakres potrzeb odtworzeniowych i utrzymaniowych.

    • Przeprowadzić przez Ministerstwo Środowiska (odpowiedzialne za utrzymanie dróg wodnych w Polsce) rewizję wskaźników WWŻ (Wielka Woda Żeglowna)

  2. Przekazać kompetencje odpowiedzialności za drogi wodne w Polsce właściwemu resortowi transportowemu. Kpiną jest reprezentacja interesów ODW w umowie o Odrze granicznej przez resort środowiska (umowa od kilkunastu lat nie potrafi doczekać się ratyfikacji przez obie strony).

  3. Utworzyć Komisję Rzeczną państw nadodrzańskich, zajmującą się m.in. tworzeniem wspólnych planów i projektów oraz współzarządzaniem gospodarką wodną Odry (rzeki międzynarodowej) w tym transportem rzecznym ODW (pozwoli to na skorzystanie z doświadczeń innych państw europejskich oraz na współfinansowanie inwestycji wodnych i umożliwi realizację takich międzynarodowych projektów jak Kanał Dunaj-Odra-Łaba.)

Obserwujemy ogromne poparcie dla projektu Kanał Odra-Dunaj-Łaba w Czeskiej Republice, gdzie 24 kwietnia 2013r. wszystkie regiony kraju podpisały uchwałę popierającą realizację przedmiotowego Projektu Gospodarczego. Polska staje się „hamulcowym” przedmiotowych dążeń wspólnotowych poprzez brak rozwiązań systemowych w Projekcie DI SRT (perspektywa 2030) dla Odrzańskiej Drogi Wodnej w sieci bazowej TEN-T.

Wprowadzenie Odrzańskiej Drogi Wodnej na arenę Unii Europejskiej spełnia oczekiwania ponad 20 milionów mieszkańców Zachodniej i Południowej Polski, a także uruchamia potężny potencjał tranzytu w skali kontynentu europejskiego. Łączy oczekiwania regionów: Małopolski, Śląska, Śląska Opolskiego, Dolnego Śląska, regionu Lubuskiego i Zachodniego Pomorza oraz Kraju Morawskośląskiego (Czechy) i kraju Żilińskiego (Słowacja) - tranzyt kolejowy do portu rzecznego ”Ostrawa” na Odrze.

[foto: Tom Curtis / FreeDigitalPhotos.net]

»

No comments yet.

Leave a comment [+]

Decydując się na korzystanie ze strony www.nam-raciborz.pl w jakiejkolwiek sposób (publikowanie opinii, komentarzy, zdjęć oraz innych materiałów) godzą się Państwo z poniższym regulaminem:

  • Zabronione jest publikowanie treści wulgarnych, obraźliwych, nawołujących do przemocy, nacjonalizmu, propagujących faszyzm i inne zabronione ideologie.
  • Zabronione jest publikowanie treści noszących znamiona agitacji politycznej bądź komercyjnej reklamy.
  • Zastrzegamy prawo do cenzury bądź wymazywania wszelkich materiałów tekstowych i graficznych zawierających wyżej wymienione elementy. Zastrzegamy prawo do cenzury bądź wymazania materiałów tekstowych i graficznych bez podania przyczyny.
  • Każdy komentarz, który łamie regulamin, mogą Państwo zgłosić naszemu administratorowi poprzez kontakt telefoniczny bądź mailowy. Po otrzymaniu zgłoszenia administrator niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 48 godzin roboczych, indywidualnie podejmuje decyzję o ewentualnym ocenzurowaniu bądź wymazaniu wypowiedzi. Podczas dodawania materiałów tekstowych i graficznych nasz system rejestruje numer IP komputera, z którego nadana została wiadomość. Numer ten w żadnym wypadku nie będzie publikowany, może być jednak przekazany organom ścigania jeśli te zwrócą się do nas w tej sprawie.
  • Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Każdą wypowiedź, która narusza prawa osób trzecich mogą Państwo zgłosić naszemu administratorowi poprzez kontakt telefoniczny bądź mailowy. Po otrzymaniu zgłoszenia administrator niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 48 godzin roboczych, indywidualnie podejmuje decyzję o ewentualnym ocenzurowaniu bądź wymazaniu wypowiedzi. Podczas dodawania wypowiedzi nasz system rejestruje numer IP komputera, z którego nadana została wiadomość. Numer ten w żadnym wypadku nie będzie publikowany, może być jednak przekazany organom ścigania jeśli te zwrócą się do nas w tej sprawie.
  • RSS Nasze Miasto dokłada wszelkich starań, by nie naruszyć praw autorskich majątkowych bądź osobistych innych osób. W razie gdyby naruszenia takie pojawiły się na stronie www.nam-raciborz.pl, w treści publikowanych materiałów bądź zdjęć, albo też zostały zawarte w komentarzach czytelników, prosimy o natychmiastowe powiadomienie poprzez e-mail: kontakt@nam-raciborz.pl